Yetişkinlerin bile tolere edemeyeceği yoğunlukta duygular olduğunda çocukları nasıl destekleyeceğiz? Bu sorunun cevabına yönelik bir dizi paylaşım daha yapacağım. En temelden başlayalım “çocuğa eşlik etmek, duygu eşlikçiliği”
Dünya travmalar dünyası, dünya pamuk şeker değil ve çocukları fanuslarda yetiştiremeyiz. Bu nedenle çocuğun yaşı kaç olursa olursa kendi duygularını düzenleme (self regülasyon), duygusal esneklik, dayanıklılık ve tolere edebilme becerisini geliştirmek gerekir. Buna yaşamamız gerekenleri yaşayıp, gelişime katkılarını alıp, kaldığımız yerden devam edebilmek de diyebiliriz.
Ne yapacağız?
“Korkulacak bir şey yok bak geçti bitti” diyerek olumsuz duyguları yok saymaya çalışmayacağız.
“Neden korktun ki bu kadar bak bize bir şey olmadı” diyerek duyguyu eleştirmeyeceğiz.
Duygulara hiç müdahale etmeyip çocuklar için sadece üzülen tarafta olmayacağız (tepkisiz ya da aşırı empatik)
Bir örnek;
Çocuk; Uyumak istemiyorum korkuyorum ya deprem olursa
Yetişkin; Evet ben de deprem olduğunda korktum bu yüzden seni anlıyorum (duygusuna eşlik etmek)
Sana sarılırsam daha güvende hissederim sen de bana sarılmak ister misin? (güvenli alan açıp, coregülatör olmak, yeşil alana geçişi kolaylaştırmak)
Duygulara eşlik ederken çocuğu ikna etmeye çalışmayız, olayı dramatize etmeyiz, pazarlık yapmayız.
Yukarıdaki örnekte çocuk sarı-kırmızı ışıklar veriyor aslında bir nevi yardım istiyor. Panikle onu ikna etmeye çalışırsak sarı ışıklar kırmızıya dönebilir. Çocuk kaygıyı aynalar.
Henüz konuşmayan çocuklar ve bebekler için ağlamak, huzursuzluk, yeme reddi ve uyku bozukluğu gibi durumlar da sarı hatta kırmızı ışıklardır. Onların duygularına eşlik ederken sakince kucaklamak, sakin ve yumuşak bir ses tonuyla bir şarkı ya da ninni söylemek, ten temasları ile ağlamasına izin vermek, sevdiği bir oyunu taklidi hatırlatmak (olumlu deneyimi yani yeşil ışıkları hatırlama) vb destek stratejileri kullanılabilir. (Bu stratejileri konuşan, büyük çocuklarda da kullanacağız.)
Temel prensip; GÜVENDESİN.
Olumsuz duygular yaşamın bir gerçeği onlardan korkmadan destek olabilmek kıymetli. Sevgiyle.