Göze baktırmaya çalışmak göz teması kurmak demek değildir. Göz teması kurmanın arkasındaki temel amaç bir insanın yüzünden (mimiklerinden) niyetini anlamaya çalışmaktır. Yaptıklarımızın, söylediklerimizin anlaşılıp anlaşılamadığını, karşı taraftaki kişiye tesirini karşımızdakinin yüzünden anlamaya çalışırız. Ek olarak karşı tarafın iletişimsel cevaplarını da, aktarmak istediği mesajı da karşımızdakinin yüzüne bakarak anlayabiliriz. Eskiden annem derdi anneannenin bir bakışından ne demek istediğini anlardım diye. İşte göz temasının arkasında iletişime girme ve iletişim çıktılarını anlama niyeti vardır.
🎈Bir çocuğun göz teması kurması için ne gerekir? 👍Karşıdaki kişiyle sağlam bir iletişim ve etkileşim…
Bu nedenle iletişim ve etkileşimde güçlük çeken çocuklarda( otizm spektrum bozukluğu gibi) göz temasını göremeyebiliyoruz. Çünkü kendi dünyalarında olabiliyorlar. Kendi dünyasında olan bir çocuk olan bitenle ilgilenmez. Olan bitenle ilgilenmeyen çocuklar hayatındaki kişiler ile de birliktelik kurmaz. Karşısındaki kişi ile birliktelik kurmayan çocuk zaten karşısındaki kişinin niyetini merak etmez bu nedenle karşısındaki kişinin gözleri ile ne anlattığını önemsemez. Dolayısı ile karşısındakine iletişimsel sinyal göndermeyen, gönderilen sinyalleri anlamayan, anlaşılıp anlaşılamadığını karşısındakine bakarak anlayamayan çocuk karşısındakinin sinyallerini önemsemez. Hatta deriz ya adıyla seslenince bakmıyor diye bu durumunda altında yatan sebep aynıdır.
🎈Göz teması İçin öncelikle etkileşimsel döngüler şart. Bunu da en kolay çocuk liderliğindeki oyunlarla sağlıyoruz. Bir örnek vermek istiyorum. Örneğin çocuk koltukta kendi dünyasında kendi başına zıplıyor. Siz birliktelik kurmak İçin kollarınızı açtınız ve çocuğu havada iken yakaladınız. Çocuk bu oyunda çok eğlendi diyelim ve defalarca bu oyunu oynadınız sonrasında çocuk zıplarken kolunuzu açıp açmadığınızı önemser hale gelir. Oldu da kolunuzu açmadınız, muhtemelen yüzünüze bakar “Ne oldu hep açıyordun, şimdi neden açmadın?” diye. Bu göz temasıdır. Yani çocuk iletişimsel bir sinyal göndermiştir. Göz teması bu niyetlerin çok çok olması ile gelişir.
